بعضی اوقات یک تخفیف می‌تواند فرصت مناسبی برای خرید کالاهایی باشد که مدت‌ها در فهرست خرید قرار داشته‌اند؛ از وسایل دیجیتال و پوشاک گرفته تا لوازم خانه و محصولات موردنیاز روزمره. بلک فرایدی یا جمعه سیاه یکی از شناخته‌شده‌ترین رویدادهای خرید در جهان است که با ارائه پیشنهادهای ویژه و تخفیف‌های گسترده برگزار می‌شود. اما بلک فرایدی یعنی چه، از کجا شروع شده و چرا فروشگاه‌های ایرانی هم در آن شرکت می‌کنند؟ در این مقاله با مفهوم جمعه سیاه، تاریخچه آن، زمان برگزاری در سال ۱۴۰۵ و تفاوت این رویداد در کشورهای مختلف آشنا می‌شوید.
بلک فرایدی چیست؟
بلک فرایدی (Black Friday) یا جمعه سیاه، رویدادی تجاری است که در آن فروشگاه‌های حضوری و اینترنتی محصولات خود را با تخفیف‌ها و پیشنهادهای ویژه عرضه می‌کنند. این رویداد در اصل از ایالات متحده آمریکا آغاز شده و به‌طور سنتی در روز جمعه بعد از روز شکرگزاری (Thanksgiving) برگزار می‌شود. 
بلک فرایدی را می‌توان آغاز غیررسمی فصل خرید کریسمس و سال نو میلادی دانست. در این مناسبت، فروشگاه‌ها با ارائه قیمت‌های رقابتی تلاش می‌کنند مشتریان بیشتری جذب کنند و میزان فروش خود را افزایش دهند. از طرف دیگر، خریداران نیز فرصت پیدا می‌کنند کالاهای موردنیازشان را با قیمت مناسب‌تری تهیه کنند. با گسترش فروشگاه‌های اینترنتی، جمعه سیاه دیگر به یک کشور یا بازار خاص محدود نمانده است. امروزه برندها و فروشگاه‌های آنلاین در کشورهای مختلف، کمپین‌های تخفیفی خود را با این عنوان برگزار می‌کنند. مدت این کمپین‌ها نیز متفاوت است و ممکن است از یک روز تا چند هفته ادامه داشته باشد.
تخفیف بلک فرایدی چیست؟
تخفیف بلک فرایدی به پیشنهادهای قیمتی و فروش ویژه‌ای گفته می‌شود که فروشگاه‌ها در این رویداد برای جذب مشتری ارائه می‌کنند. این پیشنهادها شکل‌های مختلفی دارند، از جمله:
- کاهش مستقیم قیمت محصولات
- ارائه کد تخفیف برای خرید
- پیشنهاد خرید چند محصول با قیمت ویژه
- ارسال رایگان سفارش‌ها
- ارائه هدیه در ازای خرید
برای مثال، ممکن است فروشگاهی محصولی را که پیش از کمپین ۵ میلیون تومان قیمت داشته است، در بلک فرایدی با قیمت ۴ میلیون تومان عرضه کند. در این صورت، خریدار یک میلیون تومان کمتر پرداخت می‌کند. البته درصد تخفیف به‌تنهایی معیار مناسبی برای تشخیص یک پیشنهاد اقتصادی نیست. برای اطمینان از واقعی بودن تخفیف، بهتر است قیمت محصول را پیش از شروع کمپین بررسی کنید و آن را با قیمت همان کالا در فروشگاه‌های دیگر مقایسه کنید.
بلک فرایدی ۱۴۰۵ به شمسی چه تاریخی است؟
بلک فرایدی در سال ۲۰۲۶ میلادی، برابر با جمعه ۲۷ نوامبر و ۶ آذر ۱۴۰۵ است. این مناسبت هر سال در جمعه بعد از روز شکرگزاری آمریکا برگزار می‌شود؛ به همین دلیل تاریخ آن در تقویم میلادی ثابت نیست.
| عنوان | تاریخ |
| تاریخ میلادی | ۲۷ نوامبر ۲۰۲۶ |
| تاریخ شمسی | ۶ آذر ۱۴۰۵ |
| روز هفته | جمعه |
| مناسبت مرتبط | روز بعد از شکرگزاری آمریکا |
اگر قصد خرید در بلک فرایدی امسال را دارید، بهتر است فقط منتظر روز اصلی نمانید. بسیاری از فروشگاه‌ها کمپین‌های خود را زودتر آغاز می‌کنند و تخفیف‌هایشان را در قالب هفته سیاه (Black Week) یا حتی ماه سیاه (Black Month) ارائه می‌دهند.
تاریخچه بلک فرایدی
برای درک بهتر اینکه بلک فرایدی چگونه به یکی از مهم‌ترین رویدادهای تجاری جهان تبدیل شد، باید به آمریکا در دهه‌های میانی قرن بیستم برگردیم. برخلاف تصور رایج، اصطلاح بلک فرایدی در ابتدا برای اشاره به سودآوری فروشگاه‌ها به کار نمی‌رفت. ریشه این نام به شلوغی خیابان‌ها و مشکلات ترافیکی شهر فیلادلفیا در روز بعد از شکرگزاری بازمی‌گردد.
شروع در فیلادلفیا
در دهه ۱۹۵۰ و اوایل دهه ۱۹۶۰، روز بعد از شکرگزاری در فیلادلفیا با ازدحام زیادی همراه بود. تعطیلی مدارس، حضور گردشگران و برگزاری مسابقه سالانه فوتبال ارتش و نیروی دریایی آمریکا باعث می‌شد جمعیت زیادی وارد شهر شوند. از طرف دیگر، بسیاری از مردم برای خریدهای آغاز فصل تعطیلات به مراکز تجاری مراجعه می‌کردند. افزایش تردد خودروها و شلوغی فروشگاه‌ها، رفت‌وآمد در شهر را دشوار می‌کرد. به همین دلیل، پلیس فیلادلفیا از اصطلاح Black Friday برای توصیف این روز شلوغ استفاده می‌کرد.
بلک فرایدی در کشورهای مختلف
جمعه سیاه با وجود ریشه آمریکایی خود، در کشورهای مختلف شکل‌های متفاوتی پیدا کرده است. بعضی کشورها این رویداد را با همان نام اصلی برگزار می‌کنند و بعضی دیگر مناسبت‌های مشابهی دارند.
بلک فرایدی در آمریکا
آمریکا خاستگاه بلک فرایدی و همچنان یکی از مهم‌ترین بازارهای این رویداد است. فروشگاه‌ها و برندهای بزرگ در این مناسبت تخفیف‌های ویژه‌ای ارائه می‌کنند. اگرچه در گذشته خرید حضوری و صف‌های طولانی رایج بود، امروزه خرید اینترنتی سهم زیادی از فروش بلک فرایدی را به خود اختصاص داده است. محصولات الکترونیکی، پوشاک، لوازم خانگی و محصولات زیبایی از کالاهای پرطرفدار این رویداد هستند.
بلک فرایدی در انگلستان
بلک فرایدی در انگلستان نیز به یکی از مناسبت‌های مهم خرید تبدیل شده است. فروشگاه‌های زنجیره‌ای، برندهای پوشاک و پلتفرم‌های آنلاین در این دوره پیشنهادهای ویژه‌ای ارائه می‌کنند. بسیاری از فروشندگان نیز تخفیف‌های خود را به یک روز محدود نمی‌کنند و کمپین‌هایشان را در طول هفته ادامه می‌دهند.
بلک فرایدی در کانادا
کانادا نیز هم‌زمان با بازار آمریکا در اواخر نوامبر بلک فرایدی را برگزار می‌کند. فروشگاه‌های حضوری و اینترنتی در این دوره محصولات متنوعی را با قیمت‌های رقابتی عرضه می‌کنند. پس از این رویداد نیز سایبر ماندی (Cyber Monday) فرصت دیگری برای خرید آنلاین با تخفیف‌های ویژه فراهم می‌کند.
بلک فرایدی در چین
چین بازار بزرگی برای خریدهای تخفیفی آنلاین است؛ اما مهم‌ترین رویداد خرید این کشور سینگلز دی (Singles’ Day) است که در ۱۱ نوامبر برگزار می‌شود. این مناسبت با کمپین‌های گسترده فروشگاه‌های اینترنتی همراه است و اگرچه با بلک فرایدی تفاوت دارد، هدف مشترک آن‌ها افزایش فروش از طریق ارائه پیشنهادهای ویژه است.
بلک فرایدی در کشورهای عربی
در کشورهایی مانند امارات و عربستان سعودی، رویدادی مشابه بلک فرایدی با نام وایت فرایدی (White Friday) برگزار می‌شود. انتخاب واژه سفید به‌جای سیاه با ملاحظات فرهنگی این بازارها ارتباط دارد. فروشگاه‌های آنلاین و برندهای مختلف نیز در این مناسبت تخفیف‌های ویژه‌ای ارائه می‌کنند.
جمعه سیاه در مکزیک و برزیل
در مکزیک، رویدادی با نام ال بوئن فین (El Buen Fin) به معنای آخر هفته خوب، در ماه نوامبر برگزار می‌شود و با تخفیف‌های گسترده همراه است. در برزیل نیز بلک فرایدی با همین نام شناخته می‌شود و فروشگاه‌های آنلاین و حضوری در آن مشارکت می‌کنند. شفافیت قیمت‌ها و واقعی بودن تخفیف‌ها از موضوعات مهم برای خریداران در این کشورهاست.
بلک فرایدی یا جمعه سیاه در ایران
با گسترش خرید اینترنتی و توسعه فروشگاه‌های آنلاین، بلک فرایدی در ایران نیز مورد استقبال قرار گرفته است. کسب‌وکارهای ایرانی از این مناسبت برای معرفی محصولات، جذب مشتریان جدید و افزایش فروش استفاده می‌کنند. در ایران، جمعه سیاه بیشتر یک کمپین تجاری است و به تعطیلات رسمی یا مناسبت شکرگزاری وابستگی ندارد. به همین دلیل، فروشگاه‌ها می‌توانند زمان شروع و پایان تخفیف‌های خود را متناسب با برنامه بازاریابی‌شان تعیین کنند. در سال‌های اخیر، فروشگاه‌های اینترنتی و کسب‌وکارهای مختلف کمپین‌های بلک فرایدی را در دسته‌بندی‌های متنوعی اجرا کرده‌اند.
کالاهای پرفروش با تخفیف‌های بلک فرایدی در ایران
در کمپین‌های بلک فرایدی ایرانی، معمولاً گروه‌های مختلفی از محصولات با تخفیف عرضه می‌شوند. مهم‌ترین دسته‌بندی‌ها عبارت‌اند از:
- کالاهای دیجیتال: گوشی موبایل، لپ‌تاپ، تبلت، هدفون و لوازم جانبی.
- پوشاک و مد: لباس، کفش، کیف و اکسسوری.
- لوازم خانه: وسایل آشپزخانه، لوازم برقی و محصولات دکوراسیون.
- محصولات آرایشی و بهداشتی: محصولات مراقبت پوست و مو و لوازم آرایشی.
- کتاب و محصولات فرهنگی: کتاب‌های چاپی، محصولات آموزشی و سرگرمی.
- خدمات و اشتراک‌ها: سرویس‌های دیجیتال، دوره‌های آموزشی و خدمات آنلاین.
نوع محصولات مشمول تخفیف در هر فروشگاه متفاوت است و ممکن است تمام کالاهای یک دسته‌بندی در این کمپین‌ها عرضه نشوند.
تفاوت جمعه سیاه ایرانی با نمونه جهانی
اگرچه ساختار کلی بلک فرایدی در ایران و سایر کشورها مشابه است، اما در زمان و نحوه برگزاری تفاوت‌هایی وجود دارد.
| معیار | بلک فرایدی جهانی | بلک فرایدی ایرانی |
| زمان برگزاری | جمعه بعد از شکرگزاری آمریکا | معمولاً اواخر آبان و اوایل آذر |
| مدت کمپین | از یک روز تا چند هفته | از یک روز تا چند روز یا بیشتر |
| مناسبت اصلی | آغاز خرید تعطیلات سال نو | کمپین فروش پاییزی |
| برگزارکنندگان | برندها و خرده‌فروشان | فروشگاه‌های آنلاین و حضوری |
| محصولات | طیف گسترده‌ای از کالاها | کالاهای دیجیتال، پوشاک، لوازم خانه و غیره |
یکی از تفاوت‌های مهم این است که در ایران، برخی فروشگاه‌ها به‌جای محدود کردن تخفیف‌ها به جمعه آخر نوامبر، کمپین خود را چند روز زودتر آغاز می‌کنند. بنابراین ممکن است زمان اجرای کمپین‌های ایرانی با تاریخ اصلی بلک فرایدی یکسان نباشد.
چگونه در بلک فرایدی خرید بهتری داشته باشیم؟
تنوع پیشنهادهای تبلیغاتی در جمعه سیاه ممکن است باعث شود افراد بدون برنامه‌ریزی خرید کنند. برای استفاده بهتر از تخفیف‌ها و جلوگیری از هزینه‌های غیرضروری، بهتر است پیش از شروع کمپین چند نکته را در نظر بگیرید.
فهرست خرید تهیه کنید
قبل از شروع تخفیف‌ها، کالاهایی را که واقعاً به آن‌ها نیاز دارید مشخص کنید. داشتن فهرست خرید کمک می‌کند تحت تأثیر تبلیغات متعدد قرار نگیرید و هنگام خرید روی محصولات موردنیازتان تمرکز داشته باشید.
قیمت‌ها را مقایسه کنید
پیش از خرید، قیمت محصول موردنظر را در چند فروشگاه بررسی کنید. علاوه بر قیمت نهایی، هزینه ارسال، شرایط ضمانت و خدمات پس از فروش را نیز در نظر بگیرید تا بتوانید پیشنهادهای مختلف را با یکدیگر مقایسه کنید.
اعتبار فروشگاه را بررسی کنید
پیش از پرداخت، اطلاعات فروشگاه، شرایط بازگشت کالا، ضمانت اصالت محصول و روش‌های پشتیبانی را بررسی کنید. همچنین از پرداخت در درگاه‌های نامعتبر یا ورود اطلاعات بانکی در صفحات مشکوک خودداری کنید.
بودجه خرید را مشخص کنید
تعیین سقف هزینه پیش از شروع بلک فرایدی به شما کمک می‌کند خریدهای خود را مدیریت کنید. حتی اگر محصولی تخفیف قابل‌توجهی داشته باشد، نباید بدون توجه به توان مالی و نیاز واقعی خود برای خرید آن تصمیم بگیرید.
برای خرید اقساطی برنامه‌ریزی کنید
اگر قصد دارید در بلک فرایدی کالاهای گران‌تری مانند گوشی، لپ‌تاپ یا لوازم خانگی بخرید، می‌توانید از قبل گزینه‌های خرید اعتباری و اقساطی را بررسی کنید. در این روش، به‌جای پرداخت تمام مبلغ کالا در زمان خرید، هزینه آن طبق شرایط اعتبار و برنامه بازپرداخت در چند مرحله پرداخت می‌شود. پیش از انتخاب این روش، مبلغ اقساط، نرخ سود، هزینه‌های احتمالی و توانایی پرداخت خود را بررسی کنید.
خرید در بلک فرایدی با اعتبار ازکی وام
یکی از چالش‌های خرید در بلک فرایدی، محدودیت بودجه در مقایسه با تنوع پیشنهادهای فروشگاه‌هاست. ممکن است کالایی که مدت‌ها قصد خرید آن را داشته‌اید، در این دوره با قیمت مناسبی عرضه شود؛ اما پرداخت یک‌جای هزینه آن برایتان دشوار باشد. در چنین شرایطی، استفاده از اعتبار خرید می‌تواند راهکاری برای مدیریت هزینه‌ها باشد.
ازکی وام با ارائه خدمات اعتباری، امکان خرید از فروشگاه‌های طرف قرارداد را برای کاربران فراهم می‌کند. برای استفاده از این امکان، لازم است شرایط دریافت اعتبار و مراحل ثبت درخواست را بررسی کنید؛ زیرا فرایندهایی مانند ثبت درخواست، اعتبارسنجی و تأیید نهایی ممکن است به زمان نیاز داشته باشند. با برنامه‌ریزی پیش از شروع کمپین، می‌توانید وضعیت درخواست اعتبار خود را مشخص کنید و در صورت تأیید، برای خرید کالاهای موردنیازتان از فروشگاه‌های طرف قرارداد آماده باشید. برای اطلاع از جزئیات کمپین بلک فرایدی ازکی وام، از جمله شرایط استفاده از اعتبار، فروشگاه‌های مشمول و پیشنهادهای ویژه این دوره، اطلاعیه‌ها و صفحات رسمی ازکی وام را دنبال کنید. اطلاعات این بخش هم‌زمان با اعلام شرایط اختصاصی کمپین به‌روزرسانی خواهد شد.
سوالات متداول
۱. بلک فرایدی چیست؟
بلک فرایدی یا جمعه سیاه رویدادی تجاری است که در آن فروشگاه‌های حضوری و اینترنتی محصولات خود را با تخفیف‌ها و پیشنهادهای ویژه عرضه می‌کنند. این مناسبت در اصل از آمریکا آغاز شده است.
۲. بلک فرایدی ۱۴۰۵ چه روزی است؟
بلک فرایدی سال ۱۴۰۵ در روز جمعه ۶ آذر ۱۴۰۵، برابر با ۲۷ نوامبر ۲۰۲۶ برگزار می‌شود.
۳. بلک فرایدی هر سال چه تاریخی است؟
این رویداد هر سال در جمعه بعد از روز شکرگزاری آمریکا برگزار می‌شود و تاریخ آن معمولاً در اواخر ماه نوامبر قرار دارد.
۴. چرا به آن جمعه سیاه می‌گویند؟
اصطلاح بلک فرایدی ابتدا در دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ توسط پلیس فیلادلفیا برای توصیف ترافیک و ازدحام روز بعد از شکرگزاری استفاده می‌شد.
۵. بلک فرایدی ایرانی چه تفاوتی با بلک فرایدی جهانی دارد؟
در ایران، فروشگاه‌ها زمان شروع و پایان کمپین‌های خود را متناسب با برنامه فروششان تعیین می‌کنند؛ اما بلک فرایدی جهانی در جمعه بعد از شکرگزاری آمریکا برگزار می‌شود.
۶. تخفیف بلک فرایدی شامل چه کالاهایی می‌شود؟
محصولات دیجیتال، گوشی موبایل، لپ‌تاپ، پوشاک، لوازم خانگی، محصولات آرایشی و بهداشتی و بسیاری از کالاهای دیگر ممکن است در این کمپین مشمول تخفیف شوند.
۷. آیا تخفیف‌های بلک فرایدی واقعی هستند؟
همه تخفیف‌ها لزوماً واقعی یا مقرون‌به‌صرفه نیستند. برای اطمینان از مناسب بودن قیمت، بهتر است قیمت محصول را پیش از شروع کمپین و در چند فروشگاه مختلف بررسی کنید.
۸. آیا می‌توان در بلک فرایدی با اعتبار خرید کرد؟
بله. در صورتی که فروشگاه موردنظر امکان خرید اعتباری داشته باشد، می‌توانید از خدمات اعتباری آن استفاده کنید. برای دریافت اعتبار از ازکی وام نیز باید شرایط لازم را داشته باشید و درخواستتان پس از اعتبارسنجی تأیید شود.
